به گزارش نیروی برق، سرمایه گذاری عمومی در پروژه های عمرانی، اگر همراه با سیاستهای جذب بخش خصوصی و دفاع از کارآفرینی محلی باشد، می تواند نقطه آغاز جهش اقتصادی مناطق و کاهش نابرابری های جغرافیایی شود.
باشگاه خبرنگاران جوان – سازمان برنامه و بودجه کشور اعلام کرد، اجرای طرح های توسعه ای در هر منطقه، به عنوان لوکوموتیو پیشرفت همان منطقه عمل می کند و طرح های عمرانی از گذشته های دور موتور محرک توسعه منطقه ای در کشور ها به شمار آمده اند.
این طرح ها با هدف ایجاد یا تکمیل زیرساخت های حیاتی نظیر شبکه های حمل و نقل، انرژی، آب و ارتباطات، زمینه را برای رشد اقتصادی و افزایش رفاه عمومی فراهم می سازند.
بازترسیم نقشه جغرافیای اقتصادی کشور با طرح های عمرانی
ماهیت این طرح ها معمولا بلندمدت، پرهزینه و راهبردی است و در صورت اجرا با مطالعات کارشناسی و هم راستایی با نیاز های منطقه، می توانند به صورت مستقیم و غیرمستقیم ایجاد درآمد، اشتغال زایی و بهبود کیفیت زندگی را تحقق بخشند.
طرح های عمرانی نه تنها سبب کاهش هزینه های مبادله و تسهیل نقل و انتقال کالا، خدمات و نیروی کار می شوند، بلکه نقشه جغرافیای اقتصادی کشور را نیز بازترسیم می کنند و مناطق حاشیه ای یا کمتر توسعه یافته را به جریان اصلی کارهای اقتصادی وصل می کنند.
این پیوند، برای سرمایه گذاران بخش خصوصی جذابیت ایجاد کرده، ریسک فعالیت اقتصادی در مناطق جدید را کاهش داده و منجر به تمرکز کمتر سرمایه در مناطق اشباع شده می شود. پیامد این فرایند، تقویت تعادل منطقه ای و ایجاد یک بستر عادلانه تر برای رشد جامع است.
اثرگذاری اقتصادی طرح های عمرانی در سه لایه کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت
اثرگذاری اقتصادی طرح های عمرانی را میتوان در سه لایه مشاهده کرد: نخست، اثر فوری اقتصادی که ناشی از اشتغال نیرو های انسانی و مصرف مواد اولیه در حین اجراست؛ دوم، اثر میان مدت در چارچوب افزایش راندمان و کاهش هزینه های تولید؛ و سوم، اثر بلند مدت که بشکل ارتقاء رقابت پذیری منطقه و توان جذب صنایع و خدمات نوین نمایان می شود.
با این حال، تجربه چند دهه اخیر نشان داده است که صرف ایجاد زیرساخت کافی نبوده و موفقیت یک طرح عمرانی وابسته به اتصال آن به چرخه اقتصادی فعال منطقه، حضور بخش خصوصی و پایداری محیط زیستی است.
چالش هایی مانند اجرای پروژه بدون مطالعه دقیق بر نیازسنجی محلی، انتخاب مکان مبنی بر ملاحظات غیرکارشناسی یا عدم تکمیل سیستم ارزش بعد از بهره برداری، سبب شده است در بعضی موارد این طرح ها به ظرفیتهای کم استفاده یا بلااستفاده بدل شوند.
از طرفی، تغییرات سریع فناوری و مدلهای اقتصادی نیز سبب شده اند نقش طرح های عمرانی در شکل سنتی آن گرفتار تحول شود.
در گذشته، راه اندازی بزرگراه یا سد در عمل می توانست موتور اصلی جامع توسعه یک منطقه باشد؛ اما امروز بدون تکمیل هم زمان زیرساخت های نرم افزاری مانند ارتباطات دیجیتال، ظرفیت سازی سرمایه انسانی و نظام های حکمرانی کارآمد، اثر این طرح ها کاسته می شود.
آیا نقش تاریخی طرح های عمرانی به عنوان «لوکوموتیو پیشرفت» پایان یافته است؟
این حقیقت به مفهوم پایان نقش تاریخی طرح های عمرانی به عنوان «لوکوموتیو پیشرفت» نیست؛ بلکه نشان داده است تعریف لوکوموتیو توسعه، تغییر یافته و از یک موتور تک بعدی فیزیکی، به تلفیقی از زیرساخت های فنی، اجتماعی و دانشی تبدیل گشته است.
بنابراین، طرح های عمرانی همچنان می توانند در پیشرفت مناطق نقش پیشران داشته باشند، مشروط بر این که طراحی آنها در بستر سیاست توسعه منطقه ای هوشمند، هماهنگی میان بخشی و مشارکت فعال بخش خصوصی صورت گیرد.
اجرای طرح های عمرانی در چنین چارچوبی، قادر می باشد ضمن فراهم کردن زیرساخت پایه، حلقه های مکمل توسعه شامل آموزش، نوآوری، بازار های رقابتی و حفاظت محیط زیست را نیز پشتیبانی کند.
تجربه خیلی از کشور های موفق در توسعه منطقه ای نیز نشان داده است که سرمایه گذاری عمومی اولیه در زیرساخت، اگر همراه با سیاستهای جذب سرمایه بخش خصوصی و دفاع از کارآفرینی محلی باشد، می تواند نقطه شروع جهش اقتصادی مناطق و کاهش نابرابری های جغرافیایی شود.
بنابراین، پاسخ به این پرسش که «آیا طرح های عمرانی هنوز لوکوموتیو پیشرفت در هر منطقه هستند؟» اینست که بله؛ اما با این تأکید که این لوکوموتیو امروز تنها در راه هایی به مقصد می رسد که ریل آن با نیاز های واقعی، ظرفیتهای محلی، تکنولوژی های جدید و مشارکت همه بازیگران توسعه همسو شده باشد.
باشگاه خبرنگاران جوان – سازمان برنامه و بودجه کشور اعلام کرد، اجرای طرح های توسعه ای در هر منطقه، به عنوان لوکوموتیو پیشرفت همان منطقه عمل می کند و طرح های عمرانی از گذشته های دور موتور محرک توسعه منطقه ای در کشور ها به شمار آمده اند.
این طرح ها با هدف ایجاد یا تکمیل زیرساخت های حیاتی نظیر شبکه های حمل و نقل، انرژی، آب و ارتباطات، زمینه را برای رشد اقتصادی و افزایش رفاه عمومی فراهم می سازند.
بازترسیم نقشه جغرافیای اقتصادی کشور با طرح های عمرانی
ماهیت این طرح ها معمولا بلندمدت، پرهزینه و راهبردی است و در صورت اجرا با مطالعات کارشناسی و هم راستایی با نیاز های منطقه، می توانند به صورت مستقیم و غیرمستقیم ایجاد درآمد، اشتغال زایی و بهبود کیفیت زندگی را تحقق بخشند.
طرح های عمرانی نه تنها سبب کاهش هزینه های مبادله و تسهیل نقل و انتقال کالا، خدمات و نیروی کار می شوند، بلکه نقشه جغرافیای اقتصادی کشور را نیز بازترسیم می کنند و مناطق حاشیه ای یا کمتر توسعه یافته را به جریان اصلی کارهای اقتصادی وصل می کنند.
این پیوند، برای سرمایه گذاران بخش خصوصی جذابیت ایجاد کرده، ریسک فعالیت اقتصادی در مناطق جدید را کاهش داده و منجر به تمرکز کمتر سرمایه در مناطق اشباع شده می شود. پیامد این فرایند، تقویت تعادل منطقه ای و ایجاد یک بستر عادلانه تر برای رشد جامع است.
اثرگذاری اقتصادی طرح های عمرانی در سه لایه کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت
اثرگذاری اقتصادی طرح های عمرانی را میتوان در سه لایه مشاهده کرد: نخست، اثر فوری اقتصادی که ناشی از اشتغال نیرو های انسانی و مصرف مواد اولیه در حین اجراست؛ دوم، اثر میان مدت در چارچوب افزایش راندمان و کاهش هزینه های تولید؛ و سوم، اثر بلند مدت که بشکل ارتقاء رقابت پذیری منطقه و توان جذب صنایع و خدمات نوین نمایان می شود.
با این حال، تجربه چند دهه اخیر نشان داده است که صرف ایجاد زیرساخت کافی نبوده و موفقیت یک طرح عمرانی وابسته به اتصال آن به چرخه اقتصادی فعال منطقه، حضور بخش خصوصی و پایداری محیط زیستی است.
چالش هایی مانند اجرای پروژه بدون مطالعه دقیق بر نیازسنجی محلی، انتخاب مکان مبنی بر ملاحظات غیرکارشناسی یا عدم تکمیل سیستم ارزش بعد از بهره برداری، سبب شده است در بعضی موارد این طرح ها به ظرفیتهای کم استفاده یا بلااستفاده بدل شوند.
از طرفی، تغییرات سریع فناوری و مدلهای اقتصادی نیز سبب شده اند نقش طرح های عمرانی در شکل سنتی آن گرفتار تحول شود.
در گذشته، راه اندازی بزرگراه یا سد در عمل می توانست موتور اصلی جامع توسعه یک منطقه باشد؛ اما امروز بدون تکمیل هم زمان زیرساخت های نرم افزاری مانند ارتباطات دیجیتال، ظرفیت سازی سرمایه انسانی و نظام های حکمرانی کارآمد، اثر این طرح ها کاسته می شود.
آیا نقش تاریخی طرح های عمرانی به عنوان لوکوموتیو پیشرفت پایان یافته است؟
این حقیقت به مفهوم پایان نقش تاریخی طرح های عمرانی به عنوان لوکوموتیو پیشرفت نیست؛ بلکه نشان داده است تعریف لوکوموتیو توسعه، تغییر یافته و از یک موتور تک بعدی فیزیکی، به تلفیقی از زیرساخت های فنی، اجتماعی و دانشی تبدیل گشته است.
بنابراین، طرح های عمرانی همچنان می توانند در پیشرفت مناطق نقش پیشران داشته باشند، مشروط بر این که طراحی آنها در بستر سیاست توسعه منطقه ای هوشمند، هماهنگی میان بخشی و مشارکت فعال بخش خصوصی صورت گیرد.
اجرای طرح های عمرانی در چنین چارچوبی، قادر می باشد ضمن فراهم کردن زیرساخت پایه، حلقه های مکمل توسعه شامل آموزش، نوآوری، بازار های رقابتی و حفاظت محیط زیست را نیز پشتیبانی کند.
تجربه خیلی از کشور های موفق در توسعه منطقه ای نیز نشان داده است که سرمایه گذاری عمومی اولیه در زیرساخت، اگر همراه با سیاستهای جذب سرمایه بخش خصوصی و دفاع از کارآفرینی محلی باشد، می تواند نقطه شروع جهش اقتصادی مناطق و کاهش نابرابری های جغرافیایی شود.
بنابراین، پاسخ به این پرسش که آیا طرح های عمرانی هنوز لوکوموتیو پیشرفت در هر منطقه هستند؟
منبع: yedc.ir







دیدگاهتان را بنویسید