مطلقا از خشکسالی عبور نکرده ایم

باشگاه خبرنگاران جوان – عیسی بزرگ زاده در واکنش به برخی اظهارات پیرامون عبور کشور از خشکسالی اشاره کرد: با وجود بارندگی های اخیر، مطلقاً از خشکسالی عبور نکرده ایم، چونکه گرچه در ایام اخیر خبرهای خوب را دیدیم و شاهد بارندگی هایی بوده ایم که احتمالا در ایام آینده هم این روند ادامه می یابد اما این بهیچ وجه به معنای عبور از شرایط خشکسالی نیست.
به قول او تا تاریخ بیست ویکم آذر، میانگین بارندگی دریافتی کشور حدود ۲۰ میلی متر بوده، در صورتیکه بر مبنای شرایط متعارف باید بیشتر از ۵۱ میلی متر بارندگی دریافت می کردیم. به بیان دیگر، در مقیاس کشوری حدود ۶۱ درصد عقب ماندگی بارشی داریم. در بعضی استان ها همچون کرمان، سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی عملا تابحال بارندگی مؤثری دریافت نشده است.
سخنگوی صنعت آب در ادامه با اعلان اینکه لطف الهی شامل حال کشور شده و در چند روز گذشته بارندگی هایی رخداده، اظهار داشت: در استان هایی مانند یزد، خراسان رضوی، خراسان شمالی، تهران، اصفهان، قم، فارس، البرز و قزوین میزان بارندگی ها کم بوده است. بعنوان مثال، در استان تهران تا تاریخ بیست ویکم آذر، حدود ۷۶ درصد نسبت به میزان نرمال عقب ماندگی وجود دارد؛ بطوریکه تنها حدود ۱۵ میلی متر بارندگی دریافت شده، در صورتیکه میزان مورد انتظار ۶۲ میلی متر بوده است، ازاین رو این میزان بارندگی در مقایسه با عقب ماندگی انباشته و مزمنی که طی پنج تا شش سال قبل بوجود آمده و همینطور شرایط ماه های اخیر که مصرف بالا رفته، زمین خشک بوده و آسمان هم سخت گیرتر شده است، هنوز بعنوان یک اتفاق مهم و تعیین کننده تلقی نمی شود.
وی اضافه کرد: امیدواریم مطابق پیشبینی ها بارندگی های مناسبی در ادامه رخ دهد اما نباید این مورد باعث سوءتفاهم شود. هم اکنون، در متوسط کشوری حدود ۶۲ درصد و در بعضی مناطق مانند تهران حدود ۷۶ درصد عقب ماندگی بارشی وجود دارد.
وی در ادامه اضافه کرد: اگر همه سدهای کشور را به شکل یک مجموعه درنظر بگیریم، ورودی آب از آغاز سال آبی، یعنی از اول مهر تا بیست ویکم آذر، حدود ۲ میلیارد و ۸۹۰ میلیون مترمکعب بوده است، در صورتیکه این عدد در مدت مشابه سال قبل ۴ میلیارد و ۵۷۰ میلیون مترمکعب بوده است. این یعنی ورودی آب به سدها حدود ۳۷ درصد کمتر از سال قبل است.
به قول وی همینطور حجم مخازن سدها در تاریخ بیست ویکم آذر سال جاری حدود ۱۶ میلیارد و ۶۱۰ میلیون مترمکعب بوده، در صورتیکه در زمان مشابه سال قبل این عدد به ۲۲ میلیارد و ۶۷۰ میلیون مترمکعب می رسید؛ یعنی حدود ۲۷ درصد کاهش؛ ازاین رو تاکید می کنم که این شرایط نباید باعث سوءتفاهم شود. ما همچنان به مدیریت مصرف نیاز داریم، همچنان باید سناریوی بدبینانه را برای تأمین آب آشامیدنی در دستور کار داشته باشیم و مدیریت بهینه مصرف در قسمت های کشاورزی و صنعت هم باید به شکل جدی دنبال شود.
وزارت نیرو برای رویارویی با سیلاب ها آماده است
بزرگ زاده در جواب این پرسش که وزارت نیرو برای مواجهه با بارندگی های شدید و احتمال بروز سیلاب چه میزان آمادگی دارد؟ اظهار داشت: مهم ترین عامل آمادگی، خود مردم هستند. پیشبینی های سازمان هواشناسی، مراجع جهانی و وزارت نیرو در دسترس عموم قرار دارد و زمانی که می دانیم در ایام آینده احتمال بارندگی در قسمت های گسترده ای از کشور وجود دارد، اولین اقدام، اجتناب از قرارگیری در حاشیه و بستر رودخانه ها و پهنه های سیلابی است. شهروندان محترم باید از حضور در مواضع خطر پرهیز کنند.
سخنگوی صنعت آب اضافه کرد: تیم های وزارت نیرو هم آماده هستند، سدها آمادگی موردنیاز برای کنترل و مهار سیلاب را دارند اما نگرانی اصلی ما مربوط به آبراه ها و مسیرهایی است که سد ندارند یا در بالادست سدها قرار گرفته اند. در این مناطق، امکان کنترل سیلاب وجود ندارد و طبیعت هرگونه که رقم بخورد، همان رخ خواهد داد. اگر جریان آب از بالادست وارد سد شود، در مخزن سد آرام می گیرد، پیک سیلاب شکسته می شود و سیلاب تا حد زیادی کنترل خواهد شد اما در مسیرهایی که فاقد سد یا بند هستند، سفارش جدی ما اجتناب از قرارگیری در مواضع خطر است.
او ضمن اشاره به وضعیت ذخیره سازی سدها اشاره کرد: خیلی از مخازن سدهای کشور در ترازهای پایین یا نسبتاً پایین قرار دارند و ظرفیت قابل توجهی برای آبگیری وجود دارد. البته این مورد به شرط آن است که جبهه های بارشی در بالادست سدها رخ دهد تا امکان تله اندازی و کنترل سیلاب برقرار شود. اگر بارندگی در پایین دست سدها اتفاق بیفتد، طبیعتاً چنین امکانی وجود نخواهد داشت.
وی همینطور در مورد تفاوت برف و باران در فرایند ذخیره سازی نیز  توضیح داد که هر دو در دسته بارندگی قرار می گیرند. اگر بارندگی در مناطقی با دمای زیر صفر رخ دهد، به شکل برف خواهد بود. مزیت برف اینست که به شکل تدریجی ذوب می شود و فرصت می دهد آب به آرامی وارد سیستم شود، بدون آن که پیک لحظه ای شدید بوجود آورد. از نظر حجم کلی آب، تفاوت زیادی میان برف و باران وجود ندارد اما از نظر پیک لحظه ای جریان، باران می تواند سبب افزایش ناگهانی دبی رودخانه و طغیان آن شود و دشت های سیلابی اطراف را درگیر کند که این امر مخاطراتی برای مردم و کانون های جمعیتی اطراف به وجود می آورد. از این منظر، بارندگی به شکل برف برای مدیریت خطر سیلاب مطلوب تر است.
 بزرگ زاده در مورد این دیدگاه که با ضرب میزان بارندگی در مساحت یک منطقه می توان نیاز آبی آنرا تأمین کرد، توضیح داد: چنین محاسبه ای از نظر فنی صحیح نیست. در استان سیستان و بلوچستان، سدهای گوناگونی وجود دارد و زیرساخت های ذخیره سازی آب در این منطقه مناسب می باشد. در سیلاب های دو تا سه سال گذشته، سدهایی مانند کهیر، زیردان، پیشین و سایر سدها عملکرد بسیار مطلوبی داشتند. این منطقه وسیع است، آبراه های کوچک و بزرگ فراوانی دارد و جبهه های بارشی هم می توانند مخاطراتی ایجاد کنند.
وی اضافه کرد: اما در مقایسه با کشورهای همسایه در جنوب خلیج فارس یا مناطق شرقی، میزان خسارت در کشور ما کمتر بوده که این امر به واسطه وجود همین زیرساخت هاست. با این حال، لازم است مردم و حتی برخی کارشناسان توجه داشته باشند که بارندگی ضربدر مساحت، معادل روان آب قابل بهره برداری نیست. تبخیر، تعرق و نفوذ از عوامل مهمی هستند که در تمام دنیا ضریب بالایی دارند. در محاسبات هیدرولوژیک، ضریبی به نام ضریب روان وجود دارد که این عوامل را درنظر می گیرد و بدون توجه به آن، نمی توان برآورد دقیقی از منابع آب قابل استحصال عرضه داد.
منبع: وزارت نیرو
به طور خلاصه، باشگاه خبرنگاران جوان – عیسی بزرگ زاده در واکنش به برخی اظهارات پیرامون عبور کشور از خشکسالی اشاره کرد: با وجود بارش های اخیر، مطلقاً از خشکسالی عبور نکرده ایم، چراکه گرچه در روزهای اخیر خبرهای خوب را دیدیم و شاهد بارش هایی بوده ایم که احیانا در روزهای آینده هم این روند ادامه پیدا می کند اما این بهیچ وجه به مفهوم عبور از شرایط خشکسالی نیست.
به قول او تا تاریخ بیست ویکم آذر، میانگین بارش دریافتی کشور حدود ۲۰ میلی متر بوده، در صورتی که مبنی بر شرایط متعارف باید بیش از ۵۱ میلی متر بارش دریافت می کردیم. این یعنی ورودی آب به سدها حدود ۳۷ درصد کمتر از سال قبل است.
به قول وی همچنین حجم مخازن سدها در تاریخ بیست ویکم آذر امسال حدود ۱۶ میلیارد و ۶۱۰ میلیون مترمکعب بوده، در صورتی که در زمان مشابه سال قبل این عدد به ۲۲ میلیارد و ۶۷۰ میلیون مترمکعب می رسید؛ یعنی حدود ۲۷ درصد کاهش؛ به این جهت تأکید می کنم که این شرایط نباید سبب سوءتفاهم شود. تبخیر، تعرق و نفوذ از عوامل مهمی هستند که در تمام دنیا ضریب بالایی دارند.

منبع:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

More Articles & Posts